Premier Trudeau vs Papież Franciszek czyli szkoły rezydencyjne, płonące kościoły i krótka historia Kanady.

Kiedy rwące rzeki zalewały północno zachodnie Niemcy, Belgię i Austrię w dalekiej Kanadzie płonęły lasy i kościoły katolickie. Głównie w zachodniej Kanadzie w prowincji British Columbia.

Pożary lasów są podobno wynikiem globalnego ocieplenia a pożary kościołów katolickich to podobno słuszny gniew ludów tzw. rdzennych na Kościół Katolicki, któremu przypisuje się niemal wyłączną odpowiedzialność za wyjątkowe krzywdy jakie spotkały w ciągu ponad 100 ostatnich lat dzieci aborygeńskie w przymusowych szkołach z internatem wprowadzonych w Kanadzie przez rząd Kanady w celu „cywilizowania” tychże dzieci.

Coś jak kanclerz Bismarck i jego Kulturkampf w stosunku do Polaków. Tyle, że kanclerz Kościoła Rzymsko Katolickiego do współpracy w swoim „dziele” nie zapraszał ale go zwalczał.

Przymusowe szkoły z internatem dla dzieci rdzennej ludności Kanady były prowadzone od roku 1890 a gniew i poszukiwanie sprawiedliwości przez ofiary i ich rodziny zaczęły się w zasadzie jeszcze w trakcie istnienia ostatnich placówek czyli w latach 90-tych XX w.

Sprawa szkół rezydencyjnych w kwestii odszkodowań za złe warunki i politykę wykorzeniania ( cultural genocide) rozpoczęła się w roku 2008, kiedy to 11 czerwca premier Kanady Stephen Harper publicznie przeprosił za nie w imieniu rządu i parlamentu oraz w imieniu przywódców innych partii zarówno samych „pierwszych mieszkańców” jak i Metysów (bo i to określenie jest w obiegu do dzisiaj).
Stephen Harper był premierem Kanady w latach 2006-2015 jako lider Partii Konserwatywnej. Natychmiast po jego publicznych przeprosinach za szkoły rezydencyjce W IMIENIU RZĄDU I PARLAMENTU powołana została tzw. Komisja Prawdy i Pojednania Kanady (the Truth and Reconcilliation Commision TCR) dla wyjaśnienia sprawy przymusowych rządowych szkół rezydencyjnych dla dzieci z tzw. Rdzennych Narodów (First Nation).

Szkoły rezydencyjne zostały zamkniete ostatecznie w roku 1998 , przy czym od 1969 r. były przejęte od kościołów i organizacji religijnych przez rząd Kanady.

Sprawa odszkodowań na poziomie państwowym została poprzedzona negocjacjami pomiędzy rządem Kanady, przedstawicielami tzw. rdzennych narodów oraz władzami kościołów: anglikańskiego, metodystycznego, prezbiteriańskiego, Zjednoczonego Kościoła Kanady i tzw. jednostek organizacyjnych Kościoła Rzymsko-Katolickiego tj.m.in. Zgromadzenia Oblatów Niepokalanej Maryi . Pierwsze porozumienie zawarte zostało w roku 2001 i zawierało zobowiązanie, iż 70% roszczeń byłych uczniów za szkody poniesione w szkołach rezydencyjnych –pokrywa rząd Kanady. A 30% pokryją podmioty administrujące szkoły.
Wcześniej bo w 1999 r. diecezja Kościoła Anglikańskiego Cariboo została skazana przez Sąd Najwyższy prowincji British Columbia za „sexual abuse” w szkole rezydencyjnej w Lytton B.C (które tego lata spłonęło do fundamentów w pożarze) na zapłacenie 60% z odszkodowań przyznanych czterem byłym uczniom –po 126 tysięcy dolarów każdy. Diecezja ogosiła bankructwo w 2001.

A w 2000 r. The Guardian 3 czerwca donosił, że Kościół Anglikański w Kanadzie stoi przed wizją bankructwa wbec skali roszczeń byłych uczniów z 26 szkół rezydencyjnych prowadzonych przez ten Kościół. Szacowana wielkość roszczeń sięgała 2 mld dolarów kanadyjskich czyli 900 mln funtów.

Kościół Anglikański przystąpił w 2001 r. do ugody z rządem Kanady wspólnie z czterema innymi kościołami chrześcijańskimi ale w 2003 zawarł porozumienie odrębne z rządem Kanady, na mocy którego będzie wypłacał 30% odszkodowań przyznanych ale łącznie nie więcej niż 25 mln dolarów kanadyjskich.

W tym czasie liczba byłych uczniów składających pozwy była szacowana na 12.500 na ogólną liczbę żyjących wówczas 90.000.

Tzw. puszka z Pandorą otworzyła się w roku 2005 kiedy to w wyniku negocjacji zainteresowanych stron rząd Kanady w dniu 23 listopada 2005 r.

Były to kilka funduszy, w tym dwa najważniejsze. Pierwszy i najsłynniejszy to tzw. Common Experience Payment ( Płatność Wspólnych Doświadczeń) w łącznej wysokości 1,9 mld dolarów ( do marca 2016 r. objął ryczałtowymi jednorazowymi wypłatami w wysokości ok. 28 tysięcy dolarów dla 79.300 osób)
Drugi fundusz , wstępnie szacowany na około 960 mln dolarów dotyczył tzw „niezależnego procesu oceny” (IAP) i miał zaspokoić indywidualne roszczenia byłych uczniów w przypadkach „poważnych nadużyć fizycznych/i seksualnych”. W tej procedurze maksymalna przewidywana wypłata miała wynosić 275.000 dolarów a w przypadku wynikającej z dowiedzionej krzywdy – utraty dochodów – dodatkowo 250.000 dolarów.

Komisja mieszana wstępnie szacowała liczbę uczniów szczególnie poszkodowanych w sensie fizycznym i/lub seksualnych na 12.500.

Ale już w roku 2012 przedstawiciele Komisji informowali , iż wstępnie szacowana kwota jest nieaktualna i raczej będzie wyższa o 2-3 mld dolarów, bowiem licza wniosków (złożona w pozwach zbiorowych) wzrosła szybko do 29 tysięcy a do roku 2017 – do 38 tysięcy.

Już kwota 1,9 mld dolarów była najwyższą kwotą przyznaną w ramach pozwów zbiorowych w historii Kanady, ale dodatkowe 3-4 mld dolarów rozgrzało wyobraźnię zarówno absolwentów a jeszcze bardziej prawników.

W całą sprawę zamieszani byli bpwiem prawnicy od pozwów zbiorowych, który nawiedzali zebrania absolwentów szkół rezydencyjnych poszczególnych plemion i oferowali swoje usługi.

W efekcie doszło do licznych nieprawidłowości, które rozsławiły do roku 2015 nazwiska kilku najbardziej „dynamicznych” adwokatów, w tym „króla roszczeń” Tony Merchanta z miasta Regina właściciela firmy Merchant Law Group LLP ( który reprezentował połowę poszkodowanych) oraz panów mecenasów : Howarda Tennenhouse’a z Winnipeg , Davida Blotta z Calgary i Stephena Bronsteina z Vancouver. A jak podaje docent wiki „także wielu innych”.
Sprawy nadużyć prawników na szkodę ich indiańskich klientów były na tyle duże, że np. dla pana mecenasa Tennenhose’a zakończyły się w 2012 r. wykluczeniem z zawodu na całe życie przez Law Society of Manitoba i obowiązkiem zapłaty 950.000 dolarów kary. Panu Tennenhouse’ owi udowodniono, że bezprawnie „pobrał” czyli konkretnie – wymusił od 54 absolwentów szkół rezydencyjnych kwotę 932,501.80. Dzięki czemu, jak donosiła pani redaktor Kathleen Martens z APTN National News 21 lutego 2012 r. „…Tennenhouse dokonał zakupu posiadłości w innym kraju…”.

Natomiast pan mecenas David Blott „sam zrezygnował” z zawodu kiedy po skargach jego klientów ze szkół rezydencyjnych w 2014 r. śledztwo wdrożyła Law Society of Alberta.
We wszystkich przypadkach chodziło o pobieranie przez prawników „niewłaściwe postępowanie przy rozliczeniach odszkodowań przyznanych z funduszu IAP” czyli z oskarżeń o bicie, głodzenie i molestowanie seksualne.

Jakby mało było krzywd rdzennej ludności przymusowo „kształconych” w szkołach rezydencyjnych , które były przedmiotem odszkodowań przyznanych w 2005 r. , w 2013 pojawiła się informacja zupełnie miażdżąca dla administracji rządowej Kanady.

Oto, jak podała 30 lipca 2013 r. agencja CBC News właśnie zakończył swoje badania kanadyjski historyk żywności dr Ian Mosby z Uniwerstetu z Guelph i z opublikował wyniki tych badań. Jak wynikało z dostępnych dokumentów rządowych:”… w latach 40-tych i 50-tych XX w. w 6 szkołach rezydencyjnych były przeprowadzane EKSPERYMENTY ŻYWNOŚCIOWE na łącznej szacunkowej „próbie badawczej” około 1300 rdzennych mieszkańców Kanady, z czego ok. 1000 były to dzieci ze szkół rezydencyjnych.
Jak się okazuje, w marcu 1942 r. wyruszyła do rezerwatów :”… ekspedycja badawcza, która badała stan żywieniowy ludów Rdzennych Narodów w społecznościach Cree w Norway House, Cross Lake, God's Lake Mine, Rossville i The Pas.

Prowadzona przez dr Percy Moore i dr Fredericka Tisdalla MISJA BADAWCZA BYŁA SPONSOROWANA przez Indian Affairs (Biuro ds. Indiańskich przyp. mój) , Milbank Memorial Fund Królewskie Kanadyjskie Siły Powietrzne i Hudson Bay Company. Celem tego wstępnego badania było zbadanie wzorców utrzymania i stanów odżywienia rdzennej ludności w tych społecznościach poprzez przeprowadzanie badań fizycznych, badań krwi i prześwietlenia na 400 mieszkańcach.

Odnotowano poważne niedożywienie do tego stopnia, że wielu, którzy nadal pracowali, uznano za wymagających pomocy medycznej. Niedożywienie w społecznościach północnej części wyspy Cree było powiązane z innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak zwiększona śmiertelność z powodu gruźlicy (1400 na 100 000 osób), w porównaniu z nierdzenną populacją Manitoby (27,1 na 100 000 osób), wysoką śmiertelnością niemowląt ( ośmiokrotność wskaźnika krajowego) i wyższa śmiertelność surowa (pięciokrotność wskaźnika krajowego)…”.

Z grupy badawczej 300 osób wyłoniono 125, którym podawano „suplementy witaminowe”. Miejscowa ludność mogła wówczas liczyć na średnio 1500 kalorii dziennie przy wymaganych minimum 2000 kalorii dziennie.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że dokładnie w roku 1942 r. rozpoczęte zostały badania kliniczne nad głodem w Getcie Warszawskim. Przeprowadził je zespół pod kierunkiem dr Izraela Milejkowskiego . Badania zakończyły się likwidacją getta w sierpniu 1942 r. ale raport z wynikami badań zachował się dzięki dr Witoldowi Orłowskiemu i został opublikowany w 1946 r. w języku polskim i francuskim.

Również w roku 1942 r. masowa choroba głodowa więźniów w niemieckich obozach koncentracyjnych zainteresowała bardzo „naukowców niemieckich” , co ja mówię, naukowców nazistowskich a szczególnie dr Ernsta Schenka lekarza i inspektora ds. wyżywienia, który od listopada 1942 do stycznia 1943 r. odwiedzał wszystkie jednostek Waffen SS aby wykonać badania nad chorobą głodową.

Eksperymenty z podawaniem tzw. kiełbasy z białkiem pozyskanym ze ścieków powstających przy produkcji celulozy . W KL Auschwitz wykonane zostały na 370 więźniach przez zespół w składzie dr Siegfried Schwela , dr Edward Wirths oraz dr Johann Paul Kremer.

Eksperymenty przeprowadzone od roku 1942 r. w Kanadze były nadzorowane przez rządowy Departament of Pensions and National Health.

Większość eksperymentów nadzorował dr Cameron Corrigan przypadkiem lekarz rezydent pracujący dla Departamentu ds. Spraw Indian oddział w Rossville.

Z badań przeprowadzonych przez dr Mosby wynika, że eksperymenty żywieniowe były przeprowadzone w kilku szkołach rezydencyjnych , w których od roku 1947 objęto eksperymentami ok. 1000 dzieci.

Wszystkie te wiadomości , czyli afery finansowe przy rozdziale wypłacie odszkodowań i sprawa eksperymentów rządu kanadyjskiego na zagłodzonymi dziećmi w szkołach rezydencyjnych dotarły do opinii publicznej Kanady jeszcze przed końcem kadencji premiera Stephena Harpera. Jednocześnie jednak zrealizowany został największy w historii Kanady program odszkodowań finansowych sięgający 4 mld dolarów, którego beneficjentem zostali glównie byli uczniowie szkół rezydencyjnych.
W ramach pokuty kościoły chrześcijańskie prowadzące na zlecenie rządu kanadyjskiego te przybytki do roku 1969 – przeprosiły publicznie i dorzuciły swoją działkę do puli odszkodowań.
Ruszyły wynegocjowane w ramach Komisji Prawdy i Zadośucznienia „programy upamiętniania”, programy edukacyjne i inne.

Temat wydawał się załatwiony za zgodą wszystkich zainteresowanych stron i zamknięy.

W roku 2016 władzę premiera Kanady objął Justin Trudeau lat 45 syn „premiera celebryty” Pierre’a Trudeau, który jeśli chodzi o sprawę rdzennej ludności Kanady miał do zaproponowania dokładnie to samo, co władze Kanady, które szkoły rezydencyjne powołały do życia przepisem z roku w celu pełnej asymilacji resztek plemion indiańskich przez premierów Kanady Johna A. McDonalda (szkoły przemysłowe) oraz premiera Mackenziego Bowella (poprawka z 1894 r. o przymusowych szkołach rezydencyjnych do ustawy w sprawie Indian).
Pierre Trudeau ogłosił wraz z Jeanem Chretien (wówczas minister ds. Indian) w 1969 r. tzw. Białą Księgę, której głównym hasłem było: asymilacja. Wywołało to tak wielkie oburzenie rdzennej ludności , że panowie się z tego pomysłu wycofali. Pierre Trudeau rządził w latach 68-78 i 1980-1984. W tym czasie szkoły rezydencyjne pracowały pełną parą. Zostały za to przejęte przez rząd pana Trudeau od kościołów i organizacji chrześcijańskich pod zarząd administracji państwowej

No i co robi syn Pierre’a Trudeau młody Justin od roku 2016 premier Kanady?

W maju 2017 r. jedzie do Rzymu na spotkanie G7 i udaje się na audiencję do Papieża Franciszka. Audiencja trwa 36 minut i dzięki BBC News można się z niej dowiedzieć, że premier Kanady Justin Trudeau zażądał od Głowy Kościoła Rzymsko – Katolickiego aby ten :”… przeprosił za rolę Kościoła Katolickiego w kanadyjskim systemie szkół rezydencyjnych…”.

Jak pisało BBC News :’… Chociaż Watykan nie skomentował prośby pana Trudeau, potwierdził, że rozmowa była „serdeczna” i trwała około 36 minut. Stwierdzono, że rozmowa „koncentrowała się na tematach integracji i pojednania, a także wolności religijnej i bieżących problemach etycznych”, ale nie wspomniała bezpośrednio o przeprosinach….”.

Warto wspomnieć, że w czerwcu 2015 roku dosłownie ‘wpadł” na audiencję u Papieża Franciszka premier Kanady Stephen Harper , w trakcie której :”…poruszył niepokojące ustalenia komisji ds. szkół rezydencyjnych…”. Ale jakoby nie wezwał do przeprosin i nie zaprosił do Kanady. Może nie zdążył. Audiencja trwała 10 minut.
Może dlatego, że temat był już poruszony w 2008 r. kiedy na audiencji u Papieża Benedykta XVI pojawiła się wraz z delegacjami katolików z Kanady delegacja tzw. rdzennych narodów z Philem Lafontaine Przywódcą Zgromadzenia Pierwszych Narodów i zarazem absolwentem szkoły rezydencyjnej oraz beneficjentem sporego odszkodowania „z tytułu molestowania”.

Ojciec Święty Benedykt XVI w trakcie tej audiencji jak poinformowało BBC : „…wyraził smutek delegacji Pierwszych Narodów Kanady z powodu nadużyć i godnego ubolewania traktowania, jakiego doświadczyli aborygeńscy uczniowie w szkołach rezydencyjnych prowadzonych przez Kościół Rzymsko Katolicki…”.

Minęły lata i nowy premier Justin Trudeau po krótkiej audiencji u Papieża w maju 2017 r. odczekuje i listopadzie 2017 r. jedzie do miejscowości Happy Valley-Goose Bay w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador ogłasza :”…Traktowanie rdzennych dzieci w szkołach z internatem to mroczny i wstydliwy rozdział w naszym kraju”.
Oraz ogłasza rewelację, że :”...Powiedzenie, że przepraszamy, nie wystarczy…”.

A Watykan nienawistnie milczy.

Szkoły rezydencyje w Nowej Funlandii i na Labradorze w liczbie 5 zostały założone bardzo późno bowiem w 1949 r. na obszarze oddziaływania Bazy Królewskich Sił Lotniczych Kanady, które podarowały obywatelce o nazwisku Perreault duży budynek bazy lotniczej aby mogła powiększyć szkółkę prowadzoną przez nią we własnym domu.

W roku 1949 pojawiły się w tym odludnym miejscu misje Braci Morawskich wywodzących się w linii prostej od starych dobrych husytów czeskich .

W 1949 Bracia Morawscy reprezentowani przez “organizację pozarządową” Międzynarodowe Stowarzyszenie Grenfell (International Grenfell Association /Moravians) od nazwiska sonsora sir Wilfrieda Grenfella syna dyrektora szkoły i lekarza, który działał w Labradorze i Nowej Funlandii w latach 1892 -1940.

W latach 1949-1979 Bracia Morawscy ( czyli Stowarzyszenie Grenfell ) prowadzili 5 szkół rezydencyjnych, w których miało się uczyć „tysiące dzieci rdzennej ludności”.
Kościół Rzymsko Katolicki nie prowadził szkół rezydencyjnych w prowincji Nowa Funlandia i Labrador.

Szkoły prowadzone przez Braci Morawskich nie zostały ujęte w akcji zadośćuczynienia wobec absolwentów szkół rezydencyjnych przez premiera Stephena Harpera, bowiem wg opinii strony rządowej, kiedy system szkół rezydencyjnych Kanady był tworzony – prowincja Nowa Funlandia i Labrador nie należały do Kanady ale została formalnie przyłączona w wyniku referendum 31 marca 1949 r. .
W roku 2007 r. ponad 1000 uczniów szkół Braci Morawskich prowadzonych w Cartwright , North West River , Nain, Makkovik i St. Anthony złożyło zbiorowy pozew przeciwko rządowi Kanady i odszkodowanie w wysokości 50 mln dolarów kanadyjskich wywalczyło dzięki pozwowi zbiorowemu złożonemu w roku 2007 – wyrokiem w roku 2016,

Po tych przeprosinach pana premiera Justina Trudeau w listopadzie 2017 r. przez kilka lat nic się nie działo.

I nagle w maju 2021 r. wybuchła bomba: na terenie sadu obok dawnego budynku Kamloops Indian Residential School w Kolumbii Brytyjskiej w trakcie „przeglądu szkoły” za pomocą radaru penetrującego „odkryto szczątki 215 dzieci”.

Informację do wiadomości publicznej podał szef lokalnego First Nation a pani Rosanne Casimir „szefowa społeczności w mieście Kamloops” dodała, że „…wstępne odkrycie stanowi niewyobrażalną stratę, której nigdy nie udokumentowali administratorzy szkoły…” . W dodatku wśród szczątków stwierdzono obecność nawet trzyletnich dzieci.

Pan premier Justin Trudeau natychmiast podał w mediach społecznościowych informację, iż „ta wiadomość łamie jego serce”.

Informacja obiegła wszystkie ważniejsze media światowe a przedstawiciele „miejscowej społeczności” zwrócili się do premiera Trudeau i do francuskiego zakonu Oblatów Maryi Niepokalanej, który prowadził szkołę do roku 1969 o „otwarcie dokumentacji szkoły natychmiast i w pełni „aby społeczność mogła zidentyfikować setki dzieci pogrzebanych na terenie Kamloops Residential School…”.

21 czerwca spalone zostały przez nieznanych sprawców stare drewniane kościółki katolickie: kościół pw. Świętego Serca na terenie rezerwatu Indian Penticton w British Columbia o 2.oo w nocy a dwie godziny później – kościół Św. Grzegorza w miejscowości Oliver na terenie rezerwatu Osoyoos

26 czerwca zostały spalone kościoły katolickie : kościół św. Anny w Hedley na terenie rezerwatu Indian Chuchuwayha oraz Chupaka Church na terenie rezerwatu Indian Lower Similkameen

27 czerwca – zbeszczeszczony pomnik św. Jana Pawła II przed kościołem katolickim w Edmonton

30 czerwca podpalony został kościół pw. Św. Jana Baptysty (St. Jean Baptiste) w Morinviille

2 lipca zniszczone pomniki królowej Wiktorii i królowej Elżbiety II

2 lipca spalony anglikański kościół św. Pawła koło New Hazelton

I właśnie 2 lipca , kiedy padły pomniki królowej Wiktorii i królowej Elżbiety II oraz po spaleniu dwóch kościołów anglikańskich pan premier Trudeau doznał olśnienia i oświadczył, że :’…podpalanie kościołów i akty wandalizmu są nie do zaakceptowania i są złe”. Ale jednakże dodał, że „:”… rozumie gniew wielu ludzi na rząd federalny i na Kościół Katolicki…”

Pomniki królowych niezwłocznie powróciły na postumenty . Drewnianych stuletnich (i starszych) kościołów odratować się nie da.
Były podpalane w okresie największych pożarów na terenie prowincji British Columbia , gdzie w tym czasie płonęło tysiące hektarów lasów. Do 1 sierpnia 2021 spłonęło ponad 501.676 ha lasów w 1.275 pożarach, wielokrotnie większych niż w latach poprzednich.

W dniu 30 czerwca spłonęła w całości miejscowość Lytton w British Columbia zamieszkała przez rdzenną ludność. Dwie osoby zginęły, całą ludność ewakuowano.

19 lipca spalony został St. George Coptic Orthodox Church w miejscowości Surrey w British Columbia - Ortodoksyjny Kościół Koptyjski uchodźców koptyjskich z Egiptu prześladowanych tam przez muzułmanów spalony do fundamentów.

Do połowy lipca spłonęło 15 kościołów, głównie katolickich. Jakoby w reakcji na „odnalezienie” szczątków około 1000 dzieci na terenie 2 szkół rezydencyjnych : 215 w Kamloops Residential School, 751 w Marieval Residential School i 182 „ludzkich szczątków” w okolicy szkoły rezydencyjnej w Cranbrook.

Informacja o 751 szczątkach zlokalizowanych przez radar została podana 24 czerwca i wtedy był szczyt podpaleń katolickich kościołów. Wszyscy rzucili się do mediów aby wyrażać swoje oburzenie na Kościół Katolicki i na Papieża Franciszka.

Za jakieś 3 tygodnie do mediów dyskretnie przedarła się informacja , że w tej gigantycznej liczbie szczątków znajdują się nie szczątki pochowanych tu okolicznych mieszkańców oraz osób spoza tego terenu.

Sądząc po tym festiwalu nienawiści i destrukcji można byłoby pomyśleć, że dopiero w czerwcu 2021 roku obywatele Kanady oraz cały świat dowiedzieli się o tragedii szkół rezydencyjnych w Kanadzie. I można odnieść wrażenie, że realia funkcjonowania tych szkół odbiegały rażąco od warunków życia Indian kanadyjskich na terenie Kanady w latach ich funkcjonowania czyli od 1890 r.

W sprawie szkół rezydencyjnych a zwłaszcza roli Kościoła Katolickiego nawet podstawowe statystyki podawne w mediach są kłamstwem.

Przez ostatnie 2 miesiące kanadyjskie i światowe media powtarzają jak mantrę , że Kościół Rzymsko Katolicki prowadził co najmniej 60 % lub nawet 70% wszystkich szkół rezydencyjnych.

Tymczasem lista kanadyjskich szkół rezydencyjnych opracowana przez Narodowe Centrum na rzecz Prawdy i Pojednania przy Uniwersytecie Manitoba , zawierająca m.in. dane o instytucji administrującej szkołę zawiera następujące liczby szkół rezydencyjnych prowadzonych przez poszczególne podmioty:

Kościół Anglikański - 40 szkół

Kościół Baptystów – 7 szkół,

Kościół Metodystów – 12 szkół,

Kościół Prezbiteriański – 2 szkoły,

Zjednoczony Kościół Kanady – 1 szkoła

Bracia Morawscy (Stowarzyszenie Grenville) – 5 szkół

Razem denominacje protestanckie – 67 szkół

Kościół Rzymsko Katolicki - 66 szkół

Instytucje inne niż kościoły - 14 szkół

Razem szkoły rezydencyjne Kanady – 147 szkół

Liczby powyższe oznaczają , że denominacje protestanckie prowadziły 45,6% łącznej liczby szkół, Kościół Rzymsko Katolicki – 44,8% a instytucje niereligijne , w tym jedna federalna – 9,6 %.

A więc Kościół Rzymsko Katolicki prowadził mniej niż połowę szkół rezydencyjnych, w dodatku w ramach budżetów przyznanych przez rząd Kanady i na warunkach narzuconych przez rząd Kanady.

Tymczasem atak wzmożonych moralnie mediów i nagle obudzonych działaczy reprezentujących rdzenną ludność skierowany jest wyłącznie na Kościół Rzymsko Katolicki . I uporczywie podaje się , że KK prowadził znaczącą większość szkół rezydencyjnych.

Ktoś taki jak premier Kanady powinien znać te statystyki i skorzystać w tych warunkach z okazji do siedzenia cicho , jak powiedział klasyk z Paryża.

Ale skoro nie siedzi, to trzeba popatrzeć na realia egzystencji ludności rdzennej Kanady w warunkach stworzonych przez Imperium Brytyjskie a od 1876 przez autonomiczny rząd Kanady aby zrozumieć, że przymusowe szkoły z internatem dla dzieci Indian Kanadyjskich nie wyróżniały się specjalnie na tle ogólnej polityki anglosaskiej administracji zarządzającej do spółki a raczej w imieniu Hudson Bay Company i Imperium Brytyjskiego a od 1867 r. – wobec rdzennej ludności.

Życie dzieci indiańskich w szkołach rezydencyjnych naznaczył głód, zimno, choroby zakaźne dziesiątkujące ją z powodu osłabienia głodem oraz odseparowanie od rodziców i zakaz używania języka przodków i kultywowania swojego obyczaju.

Szkoły te w zamyśle twórców czyli premiera Kanady miały być instrumentem przyspieszającym asymilację czyli w mniemaniu rządzących Kanadą - proces „cywilizowania ludności rdzennej’ prowadzony z małym skutkiem w ramach ustawy z roku o nazwie „Indian Act” z roku 1876 poprzedzonej ustawą z roku 1857 o bardzo znamiennej nazwie The Gradual Civilization Act ( Ustawa o stopniowym cywilizowaniu).

Można powiedzieć, że te brytyjsko kanadyjskie ustawy definiujące miejsce rdzennych narodów w Imperium Brytyjskim były smutnym finałem bardzo długiego sojuszu części plemion Indian kanadyjskim z Anglikami w rywalizacji tych ostatnich z Francuzami i indianskim sojusznikami Francuzów.

Sojusz ten zawiązał się na polu wojskowym i ekonomicznym już na początku XVII wieku, kiedy Anglicy stanęli do rywalizacji z Francuzami. Całe stulecie od 1609 do 1701 r. były to niekończące się wojny partyzanckie ,które przeszły do historii jako „wojny bobrowe” (Beaver Wars).

W tym permanentnym konflikcie wojennym Irokezi wspierani przez Anglików i Holendrów w pogoni za nowymi terenami bogatymi w bobry parli na północ na terytoria zasiedlane przez Francuzów i ich miejscowych sojuszników indiańskich nawracanych na katolicyzm przez przysłanych w tym celu jezuitów. I zdobywali je.

Irokezów było mniej ale byli zaopatrywani w broń palną przez Holendrów i potrafili zrobić z niej użytek przeciwko Huronom.
W tych wojnach partyzanckich stosowane były wszystkie chwyty , z długimi torturowaniem i zadawaniem bolesnej śmierci wziętych do niewoli jeńców. Niewątpliwie palmę pierwszeństwa dzierżyli w tej dziedzinie Irokezi, których dzisiaj niektórzy naukowcy posądzają nawet o rytualny kanibalizm.
W ten sposób Kościół Katolicki wzbogacił się o ośmiu męczenników kanadyjskich zamordowanych ze szczególnym okrucieństwem przez Irokezów w latach 1642-1649 -

Kiedy na pierwszych liniach niewidzialnego frontu walczyli ze sobą wojownicy indiańscy, osadnicy i nieco wojska angielskiego i francuskiego, na drugim planie zarówno Anglia jak i Francja tworzyły podmioty gospodarcze zdolne zagospodarować parę milionów kilometrów kwadratowych bogatych w lasy z więc w bobry, skórki szlachetnych zwierząt i w drewno.

Pierwsi z inicjatywą wystąpili Francuzi: w roku 1627 została powołana przez kardynała Richelieu Compagnie des Cent-Associés ( Kompanię Stu Wspólników) , która jednakże przetrwała jedynie do 1663.

Anglicy byli znacznie skuteczniejsi: dwaj francuscy myśliwi i handlarze futer , którzy jednakże nie otrzymali licencji od władz francuskich zgłosili się do Anglików i dotarli nawet na dwór króla Karola II. Gdzie spotkali się z entuzjastycznym przyjęciem króla, który skierował do ważnego zadania swojego kuzyna księcia Ruperta urodzonego 17 grudnia 1619 r. w Pradze jako czwarte dziecko „zimowego króla” Czech Fryderyka V Wittelsbacha i jego żony Elżbiety Stuart córki Jakuba I Stuarta ściętego w 1625 r.
Jak głosi legenda, kiedy jego rodzice uciekali z Pragi, niemal zostawili niemowlę . No ale na szczęście zostało zabrane wraz z tobołkami z pościelą i w 1670 r. jako Rupert książę Cumberland zostało w 1670 r. głównym udziałowcem Kompanii Zatoki Hudsona. Która to Kompania Zatoki Hudsona otrzymała na 100 lat w dzierżawę tereny zajmujące wszystkie działy wodne rzek uchodzących do Zatoki Hudsona czyli jakieś 50% obecnego terytorium Kanady. I monopol na handel futrami, głównie bobrowymi. Część tych terenów trzeba było odwojować do Francuzów, ale tym zajęli się już Irokezi i dyplomaci. W efekcie czego w roku 1763 po wielkiej przegranej Francji w wojnie siedmioletniej na mocy traktatu w Paryżu – Wielka Brytania przejęła tzw. Nową Francję czyli terytoria francuskie w Kanadzie za wyjątkiem archipelagu Saint Pierre i Michelon.

Po pokoju paryskim król George III ogłosił proklamację, w której zakazał osadnictwa kolonistów brytyjskich na zachód od Quebec i linii gór Alleghany.
Była to pułapka na osadników francuskich mieszkających tam od dawna. Dostali czas na „usunięcie się”. Druga pułapka polegała na tym, że spekulanci ziemią z terenów 13 kolonii i z terenów dzisiejszej Kanady – lobbowali już za kredytami lub dotacjami na zakup ziemi odebranej Francji w traktacie z 1763 r. A niektórzy już otrzymali od rządu brytyjskiego dotacje na zakup ziemi na terenach, które teoretycznie miały być zarezerwowane dla Indian.

Koloniści natychmiast zaczęli przekraczać linię osiedlenia, urządzać prowokacje a ostatecznym argumentem miał być brytyjski generał Jeffrey Amherst , który był głównodowodzącym armią brytyjską w wojnie z Francuzami na terenie dzisiejszej Kanady i stał ze swoim wojskiem na zachód od linii proklamacyjnej.

Zachowanie administracji brytyjskiej okazało się rażąco gorsze wobec rdzennej ludności niż francuskie , w efekcie czego już w roku 1763 wybuchło powstanie konfederacji plemion m.in. Deleware i Mohikanów pod wodzą Odawy Pontiaca. Powstańcy odnieśli spore sukcesy , w efekcie czego generał Amherst zdecydował się przy oblężeniu przez Indian Fortu Pitt zastosować wobec nich broń biologiczną.

Ponieważ wodzowie plemion zamieszkałych na terytoriach francuskich zwyczajowo otrzymywali od władz francuskich drogie prezenty np. broń palną, wojsko brytyjskie a konkretnie kapitan Simeon Ecuyer wręczyli wysłannikom indiańskim dwa koce i chusteczkę zarażone ospą. Fakt ten został odnotowany przez kilka niezależnych dokumentów z epoki .

Amherst wysłał na powstańców ekspedycję zbrojną, która użerała się z Indianami do roku 1766.

Z czasem znowu wszyscy wrócili do polowania na bobry i inne cenne zwierzęta. W efekcie populacja bobrów gwałtownie się zmniejszyła XIX w.

A Wielka Brytania zainteresowała się gwałtownie drewnem kanadyjskim , bowiem lasy angielskie padły ofiarą budowy wielkiej floty na wojny napoleońskie.
A żeby statki nie wracały „na pusto” do Kanady – Anglicy zaczęli ładować na te najstarsze i najgorsze transportowce - biednych emigrantów z Europy. Na masową skalę.
Celem tej operacji było zmniejszenie udziału populacji Francuzów w populacji ogółem na terytorium Kanady. Oraz rozwiązanie problemu nadwyżek ludności w Wielkiej Brytanii w wyniku mechanizacji przemysłu i gwałtownego wzrostu populacji.

Operacja „Wielka Migracja” trwała w okresie 1815 -1850 i spowodowała przyrost ludności Kanady z ok. 0,5 miliona do 2,4 miliona. Początkowo przyjeżdżali głównie Szkoci wyrzucani od 1750 r. ze swojej ziemi w ramach tzw. Highlands Clearances (czyszczenie Wyżyn Szkockich) a zakończył przyjazd sporej ilości Irlandczyków nie do końca zagłodzonych w trakcie Wielkiego Głodu.

To znowu radykalnie zmieniło sytuację dzielnych i walecznych choć okrutnych Irokezów i wszystkich innych plemion tzw. rdzennej ludności: dla 800.000 nowych osadników potrzebna była ziemia pod uprawy i pod tworzenie osad i miast. Oraz dróg i linii kolejowych.

Wszystkie traktaty przyznające miejscowej rdzennej ludności jakieś terytoria przestały być honorowane.
W dodatku rozpoczęło się masowe wybijanie bizonów- bo wynaleziono broń palną skuteczną na bizony z dużej odległości czyli karabiny Sharps i potrzebne było nie tylko mięso ale na przykład skóry bizona na pasy transmisyjne do wielkich fabryk Wielkiej Brytanii i Niemiec. Poza tym ziemia była w szybkim tempie zasiedlana przez imigrantów z Europy i rozpoczęła się wielka uprawa zbóż. Dla żubrów nie było miejsca.
Dla Indian i Metysów zresztą też. Bo zaczęła się gorączka złota i poszukiwanie na masową skalę różnych kopalin.

Z populacji bizonów kanadyjskich szacowanych na ok. 30 mln sztuk przed przybyciem białego człowieka w latach 80-tych XIX w. zostało w Kanadzie 116 żubrów nizinnych.
Zaczął się wśród głód jako zjawisko trwałe.

A głód oznacza zmniejszenie odporności na choroby. Rdzenna ludność Kanady była szczególnie mało odporna na ospę, która na masową skalę pojawiła się już w XVII w. Irokezi przeżyli w okresie 1613 -1690 24 epidemie ospy. Plemię Huronów zostało w 1639 roku zredukowane do 9000 w wyniku tej choroby .

Najtragiczniejsza dla rdzennej ludności epidemia ospy wybuchła w roku 1862 na północno –zachodnim wybrzeżu na linii od Zatoki Puget do Fortu Kotka i do południowo wschodniej Alaski. Na całym wybrzeżu śmiertelność wyniosła średnio 50% a w niektórych miejscach (np. na Wyspach Królowej Charlotty i na płd wschodniej Alasce) ponad 70%.
Głód i zmiana diety na bardzo ubogą w mięso skutkowała pojawieniem się masowej gruźlicy.

W roku 1927 r. wynalazca insuliny Frederick Banting podróżujący statkiem należącym do Hudson Bay Company na północ stwierdził, że załoga lub pasażerowie tego statku (SS Distributor) byli odpowiedzialni za rozprzestrzenienie się wirusa grypy wśród rdzennej ludności wzdłuż rzek Slave i McKenzie, która „zdewastowała społeczności na północy”.

Miał też inne ciekawe obserwacje :”…śmiertelność niemowląt była wysoka z powodu niedożywienia matki przed urodzeniem”; że „jedzenie białego człowieka prowadzi do próchnicy rodzimych zębów”; że „gruźlica się zaczęła. Widziałem kilka przypadków w Godhavn, Etah, Port Burwell, Arctic Bay”; że „epidemia przypominająca grypę zabiła znaczną część populacji w Port Burwell”; i że „najpoważniejsze niebezpieczeństwo staje przed Eskimosem w jego przejściu z długowiecznego myśliwego w zależnego trapera. Biała mąka, herbatniki morskie, herbata i tytoń nie zapewniają wystarczającej ilości paliwa, by go ogrzać i odżywić…”.

Udzielił wywiadu dla prasy i zrobił się z tego wielki skandal.

Ten bardzo zły stan rzeczy trwa do dzisiaj. Śmiertelność rdzennej ludności Kanady w przypadku chorób zakaźnych jest znacznie wyższa od ludności białej. Na tzw. równinach północnych w grupach wiekowych 0-19 i 20-49 (czyli większości) śmiertelność w wyniku chorób zakaźnych jest 4-5 razy wyższa niż innych grup ludności.

Warto też zwrócić uwagę, że elity kanadyjskie miały od samego początku istnienia ruchu eugenicznego duży udział we wdrażaniu praktyk eugenicznych na czele ze sterylizacją kobiet , głównie pochodzących z rdzennej ludności.

W roku 1928 weszła w życie ustawa Sexual Sterilization Act, na mocy której jeszcze w latach 1971-1974 dokonano szpitalach federalnych w prowincjach Yukon, NWT i Ontario co najmniej 580 sterylizacji, z tego w 95% na kobietach z rdzennej ludności.

W latach 70-tych w niektórych miejscowościach jak Iglooliku wysterylizowano 26% kobiet w wieku 30-50 lat a w innych jak w Naujaat sterylizacja sięgnęła 50% kobiet. Jeśli komisja eugeniczna stwierdziła, że osoba przeznaczona do sterylizacji wykazuje opóźnienie umysłowe, nie była potrzebna jej zgoda na sterylizację.

Myślenie eugeniczne o rdzennej ludności Kanady było charakterystyczne dla anglosaskich elit od początku istnienia państwa.

Jedyne, co byli zdolni zaproponować tej ludności to asymilacja i traktowanie jako zasobu.

Konfederacja Kanady powstała w 1867 a w 1879 r. premier John A. Macdonald zlecił znanemu dziennikarzowi Nicolasowi Flood Davinowi zbadanie systemu szkół z internatem dla dzieci z rdzennej ludności w Stanach Zjednoczonych. Davin spełnił zadanie i przedstawił rządowi „ Raport o szkołach przemysłowych dla Indian i mieszańców”, w którym drobiazgowo opisał system organizacji a także bardzo szczegółowo kalkulację kosztów utrzymania takich szkół. Uwzględniono w tych kalkulacjach nawet koszty utrzymania koni do transportu zaopatrzenia dla szkoły.

Ze względu na niepewne położenie Indian kanadyjskich, ciągle przenoszonych z jednych terenów na inne z powodu np. budowy nowej kopalni oraz relatywnie wielkich odległości od gęsto zaludnionego południa do rezerwatów uznano za zbędne budowanie szkół rezydencyjnych przy rezerwatach a za to wybrano przywożenie do szkół dzieci z rezerwatów.
Obowiązkiem czyli przymusem uczenia się w takiej szkole objęci byli chłopcy w wieku 6-15 lat.

W 1883 r. Parlament kanadyjski wyasygnował 43 tysiące dolarów na pierwsze trzy szkoły rezydencyjne. Pierwsza została otwarta w 1883 r. w Battlerford w Saskatchewan i oddał w administrowanie pastorowi anglikańskiemu.

Tak się złożyło , że w roku 1885 zarówno uczniowie jak i pracownicy uciekli ze szkoły w związku z tzw. rebelią północno-zachodnią zorganizowaną przez Metysów pod dowództwem Louisa Riela , do których przyłączyli się narody Cree i Assiniboine.
Metysi , którzy po powstaniu nad Red River w roku 1869-1870 przenieśli się z Manitoby w okolice Fort Carlton na Terytoriach Północno –Zachodnich zorientowali się przy okazji pomiarów gruntów przez geodetów przybyłych w 1882 r., że cały teren, który zajęli, w tym wioska i kościół został sprzedany za ich plecami przez rząd Kanady firmie Prince Albert Colonization Company. Bunt został zdławiony a Riela i 7 innych buntowników władze powiesiły.

Szkoła rezydencyjka w Battleford utrzymała się do 1912 r, kiedy to liczba uczniów ze 100 zmniejszyła się do 35. Szkołę zamknięto a dzieci rozesłano do innych szkół.

Jak widać, w długiej, okrutnej i bardzo smutnej historii Kanady i jej rdzennej ludności ani królowie Imperium Brytyjskiego, ani premierzy Konfederacji Kanady nie zasięgali opinii papieży w kwestii tego, jak mają „zarządzać rdzenną ludnością”. Mieli swoje koncepcje i znane priorytety. Widać to zwłaszcza w historii bitnych i okrutnych Irokezów.

Kościoły katolickie płonęły zwłaszcza w prowincji British Columbia na dalekim zachodzie Kanady niedaleko wybrzeża Pacyfiku, gdzie znajdowało się 24 szkoły rezydencyjne ze słynną Kamloops Residential School , gdzie radar odkrył szczątki 215 osób na przyległym terenie.
Czy ktoś pamięta jeszcze przez prowincję British Columbia przeszła epidemia ospy , która zdziesiątkowała rdzenną ludność tej prowincji ? Czy ktoś bierze pod uwagę, że śmiertelność dzieci i młodzieży wśród rdzennej ludności Kanady nawet dzisiaj jest 5-krotnie wyższa niż wśród populacji białych Kanadyjczyków?

No i na koniec: czy w świetle tych pobieżnych faktów uznamy za bardziej odpowiedzialnych za los dzieci indiańskich w Kanadzie: kolejnych premierów Kanady z panem Justinem Trudeau na czele, czy raczej papieży Kościoła Rzymsko Katolickiego rezydujących w dalekim Watykanie.

https://www.wsj.com/articles/more-canadian-churchesburn-in-suspicious-fires-11627044714

https://nationalpost.com/news/canada/little-damage-as-suspicious-fire-probed-at-abandoned-church-in-northwestern-b-c

https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/tofino-kitwanga-anglican-church-fire-1.6088601

https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/2-more-catholic-churches-burned-down-in-b-c-s-interior-1.6081796

https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/tk-eml%C3%BAps-te-secw%C3%A9pemc-215-children-former-kamloops-indian-residential-school-1.6043778

https://wiadomosci.onet.pl/swiat/kanada-10-kolejnych-kosciolow-pomazanych-farba/vm94jwy

https://en.wikipedia.org/wiki/Canadian_Indian_residential_school_system

https://www.theguardian.com/world/2021/jul/02/queen-victoria-statue-toppled-in-canada-amid-anger-at-deaths-of-indigenous-children

https://www.niedziela.pl/artykul/69705/Kanada-czerwona-farba-na-pomniku-Jana

https://en.wikipedia.org/wiki/Iroquois

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Native_American_disease_and_epidemics

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Indian_residential_schools_in_Canada

https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_Residential_Schools_Settlement_Agreement

https://www.anglican.ca/news/historic-agreement-anglican-church-government-canada-seeks-settlements-abuse-victims/30017293/

https://www.cbc.ca/news/canada/a-timeline-of-residential-schools-the-truth-and-reconciliation-commission-1.724434

https://www.cbc.ca/news/canada/north/forced-sterilization-lawsuit-could-expand-1.5102981

https://www.thompsoncitizen.net/news/nickel-belt/university-of-guelph-historian-ian-mosby-sheds-light-on-1940s-and-1950s-aboriginal-nutritional-experiments-1.1365378

https://translate.google.com/translate?hl=pl&sl=en&u=https://en.wikipedia.org/wiki/International_Grenfell_Association&prev=search&pto=aue

https://www.rcaanc-cirnac.gc.ca/eng/1511531626107/1539962009489

https://www.aa.com.tr/en/americas/multiple-catholic-churches-vandalized-burned-in-canada/2293067

https://www.theguardian.com/world/2021/jun/28/canada-catholic-churches-fires

https://www.bbc.com/news/world-us-canada-57626410

https://translate.google.com/translate?hl=pl&sl=en&u=https://en.wikipedia.org/wiki/Hudson%2527s_Bay_Company&prev=search&pto=aue

https://www.theglobeandmail.com/news/politics/legal-misstep-lets-catholics-off-hook-for-residential-schools-compensation/article29657424/

https://www.cbc.ca/radio/unreserved/how-food-in-canada-is-tied-to-land-language-community-and-colonization-1.5989764/the-dark-history-of-canada-s-food-guide-how-experiments-on-indigenous-children-shaped-nutrition-policy-1.5989785

https://www.bbc.com/news/world-us-canada-57693683